Shore Power in de haven van Rotterdam
How a single project from Heerema - made possible by Sustainable Ships - kicked shore power developments in Rotterdam into high gear and led towards the Rotterdam Shore Power Strategy.
Walstroom door Heerema
This is a story about how the shore power connection for Heerema in the Port of Rotterdam was realized from idea to reality. It is told from the perspective of Heerema, but could not be realized without help from Eneco, Siemens, Port of Rotterdam, the City Council of Rotterdam and InnovationQuarter. This story portrays the power of open collaboration for a sustainable future, and shows what can be achieved when working together on a common cause.
De grootste schepen ter wereld aansluiten op 100% groene energie – van idee naar realiteit
Samenvatting – Dit is het verhaal over hoe de walstroomaansluiting voor Heerema in de haven van Rotterdam tot stand is gekomen. Het verhaal wordt verteld vanuit het perspectief van Heerema, maar had niet gerealiseerd kunnen worden zonder de hulp van Eneco, Siemens, het Havenbedrijf Rotterdam, de gemeente Rotterdam en InnovationQuarter. Dit verhaal laat de kracht van open samenwerking voor een duurzame toekomst zien en toont wat er kan worden bereikt wanneer er wordt samengewerkt aan een gezamenlijk doel. Speciale dank gaat uit naar de Raad van Bestuur van Heerema voor hun gedurfde visie.
Over het project
De grootste ‘offshore stekker’ ter wereld
Wanneer de schepen van Heerema in Rotterdam afgemeerd liggen, worden ze aangesloten op windturbines op de landtong van Rozenburg. Hierdoor worden alle geluidsemissies en uitstoot die met deze afgemeerde schepen samenhangen vrijwel volledig geëlimineerd.
Het project is het eerste in zijn soort binnen de offshore-industrie en is opgezet in samenwerking met Eneco en het Havenbedrijf Rotterdam, met ondersteuning van de gemeente en InnovationQuarter. De installatie levert 20 MW aan vermogen en bespaart jaarlijks ongeveer 15.000 metrische ton CO₂. De emissiereductie komt zowel het personeel van de Heerema-vloot als omwonenden ten goede.
Technische uitdagingen waren onder andere het aanleggen van kabels van en naar de windturbines en het aansluiten op de schepen, het voormagnetiseren van (oude) apparatuur en ‘lekstroom’ in een natte omgeving.
In de toekomst kunnen niet alleen de schepen van Heerema, maar ook andere schepen worden aangesloten. Neem contact met ons op en laat hieronder een reactie achter om jouw schepen in het gebied aan te sluiten.
The Calandkanaal is one of the busiest hubs in Rotterdam with much more potential for shore power.
Two of Heerema’s crane vessels when moored in the Calandkanaal.
Het begint allemaal met een idee
Ons verhaal begint wanneer een sustainability engineer een kapitein ontmoet.
Eind 2016 keek een jonge en ambitieuze sustainability engineer in het hoofdkantoor van Heerema in Leiden naar zijn scherm. Hij werkte aan iets wat hij tijdens een brainstormsessie had gehoord: een idee om de grootste schepen ter wereld van elektriciteit te voorzien. Het idee heette ‘Shore Power’.
Dit was een tijd waarin de meeste mensen in de offshore-industrie niet veel nadachten over duurzaamheid. De inkt van het Klimaatakkoord van Parijs was nog maar net droog en de offshore-industrie werd er niet eens in genoemd. Toch kwam onze sustainability advisor een idee tegen dat mogelijk veel van de problemen waar Heerema destijds mee te maken had, kon oplossen. Walstroom zou niet alleen vrijwel alle emissies tijdens het afmeren kunnen elimineren, maar ook het geluid dat van de schepen afkomstig is.
Terwijl hij nadacht over hoe hij dit in vredesnaam voor elkaar zou kunnen krijgen, hoorde onze sustainability advisor een stem die zei:
“Waarom verbinden we die windturbines niet met onze schepen wanneer ze in het Calandkanaal afgemeerd liggen?”
Hij draaide zijn hoofd, verrast om iemand precies hardop te horen zeggen waar hij zelf probeerde achter te komen. Het was ‘de Kapitein’. Een zeer gerespecteerd figuur, door iedereen bewonderd om zijn medeleven en eerlijkheid, die rondliep alsof hij de eigenaar van de zaak was (die hij liefkozend zijn ‘clubhuis’ noemde). “Wat zeg je?”, vroeg hij aan de Kapitein. Dat was het moment waarop hun reis begon.
Het idee doet een vonk overslaan
Het eerste jaar werkten de sustainability engineer en de Kapitein samen zonder veel hulp van buiten het bedrijf. Mensen zijn vaak sceptisch over abstracte ideeën en het is moeilijk om hen van iets te overtuigen als je weinig hebt om te laten zien. Het eerste wat moest gebeuren, was de technische details uitwerken van iets wat nog nooit eerder was gedaan: de grootste schepen ter wereld aansluiten op walstroom. Walstroom op zichzelf was uiteraard niets nieuws.
In 2017 bezocht de jonge engineer daadwerkelijk de locatie van Stena Line in Hoek van Holland, waar ze hun vloot al in 2012 hadden omgebouwd voor walstroom. De enorme omvang van de schepen van Heerema en de wisselende vermogensvraag van de kranen zorgden echter voor een aantal buitengewone technische uitdagingen. Ondanks deze uitdagingen werkten de engineer en de Kapitein onvermoeibaar door om anderen van hun idee te overtuigen.
Ondanks hun beste bedoelingen en harde werk leek het idee niet van de grond te komen. De meeste mensen beginnen aan zichzelf te twijfelen wanneer dingen niet gaan zoals je had gehoopt. Hoewel dit bij de engineer en de Kapitein op sommige moeilijke momenten zeker het geval was, hadden ze ook een soort koppigheid die hen ertoe aanzette door te gaan. Ze geloofden dat walstroom het juiste was om te doen, dus gingen ze simpelweg door en namen ze de obstakels één voor één weg. Na ongeveer een jaar ontdekten ze hun geheime formule.
The first year was about engineering, visualizing, presenting and connecting people. It turned out we simply did not connect the right people.
De vonk voedt een droom
De vonk ontketende begin 2018 een vuur toen ons duo hun ‘sticky’ boodschap vond. Door mensen te laten zien dat de hoeveelheid bespaarde emissies gelijkstond aan die van de volledige milieuzone van Rotterdam per schip, leek de boodschap aan te slaan. Deze boodschap opende de ogen van mensen voor het enorme potentieel van walstroom in de energietransitie en maakte het voor anderen gemakkelijker om aan te haken.
Het was in deze periode dat de engineer en de Kapitein ontdekten dat ze dit niet alleen hadden moeten doen. Zoals bij veel van dit soort complexe uitdagingen, moet je de hulp zoeken van anderen die dezelfde zaak steunen en bereid zijn om te helpen. En geholpen werden ze.
Via InnovationQuarter werd contact gelegd met het Havenbedrijf Rotterdam en Eneco. Eneco had slechts één bijeenkomst nodig om overtuigd te raken van het grote potentieel dat walstroom te bieden heeft voor de energietransitie. In mei 2018 sloten zij zich aan. Hierdoor werd het een stuk eenvoudiger om ook het Havenbedrijf Rotterdam te overtuigen.
Op 10 juli 2018 werd het officieel. Er werd een memorandum of understanding ondertekend tussen Heerema, Eneco en het Havenbedrijf Rotterdam.
Voor de sustainability engineer en de Kapitein was dit een geweldige prestatie. Meer dan een jaar hard werken werd beloond toen bleek dat deze partners zich allemaal committeerden om walstroom werkelijkheid te maken. Het bleek echter niet het begin van het einde te zijn, maar het einde van het begin.
After we found a sticky message that opened the eyes of people, connecting them seemed to follow almost naturally.
De droom wordt werkelijkheid
Een volledig jaar aan engineeringwerk volgde. Van 2018 tot eind 2019 moesten Heerema en Eneco de technische details uitwerken en de businesscase rondkrijgen. Voor iedere jonge engineer is dit natuurlijk geweldig werk: de grootste en meest veeleisende schepen in de offshore-industrie van fossiele naar groene energie omzetten is iets waar het hart van een sustainability engineer sneller van gaat kloppen. Soms leek het echter alsof hun antwoorden meer vragen opriepen dan dat ze problemen oplosten.
Enkele belangrijke uitdagingen waren de communicatie met de lokale netbeheerder, omdat dit een behoorlijk bureaucratische organisatie was, het ontwerpen van het E-house op een manier waar de lokale bevolking mee kon instemmen, en simpelweg het aansluiten van het vermogen op het schip. Destijds was er simpelweg geen stekker beschikbaar die de afstand en hoogte tussen de wal en het schip kon overbruggen. Opnieuw bleek dat werkelijk alles wat Heerema doet de grootste ter wereld is.
Met de gezamenlijke inspanningen van iedereen die betrokken was, werden deze commerciële, politieke en technische uitdagingen opgelost. Op 24 oktober 2019 werd het contract tussen Heerema, Eneco en het Havenbedrijf Rotterdam ondertekend. Heerema zou de eerste klant worden van ‘Shore Power BV’, een bedrijf dat eigendom is van Eneco en het Havenbedrijf Rotterdam en dat zich toelegt op het leveren van walstroom aan alle scheepseigenaren. Op dat moment was er voor alle betrokkenen geen weg meer terug. De droom was werkelijkheid geworden. Tenminste, op papier.
The signing ceremony on-board the Thialf came with challenges on its own, but as always the crew prevailed. The sustainability engineer’s and Captain’s dream became a reality.
Realiteit wordt gelanceerd
Ondanks de pandemie en verschillende technische uitdagingen tijdens het leggen van de kabel is de grootste ‘offshore stekker’ gebouwd en deze nadert op het moment van schrijven zijn voltooiing. De toegewijde mensen van Heerema, Eneco, Siemens en alle betrokken onderaannemers zijn onvermoeibaar doorgegaan en hebben een enorme toewijding en betrokkenheid bij hun werk getoond. Het is werkelijk geweldig om te zien hoe gepassioneerd iedereen het afgelopen jaar aan dit project heeft gewerkt, vanaf het moment dat het contract werd ondertekend tot waar we vandaag staan.
Hier komt ook de reis van de jonge sustainability engineer en de Kapitein ten einde. Samen inspireerden ze anderen om hun droom te volgen en kregen ze hulp uit onverwachte hoek. Ze gingen samen om met tegenslagen en moeilijke tijden en zetten door wanneer anderen hen vertelden te stoppen. Het heeft hen veel plezier en vreugde gebracht, maar hun avontuur is nu ten einde.
Je kunt er echter op vertrouwen dat er andere avonturen wachten en dat zij doorgaan in hun zoektocht om dingen duurzamer te maken, in de hoop dat anderen zich bij hen aansluiten in dit prachtige, oneindige verhaal.
Persoonlijke notitie & speciale dank
Natuurlijk was de jonge sustainability engineer ikzelf, de auteur van deze blog. Samen met de Kapitein en anderen van Heerema en Eneco hebben we de Front End Engineering Design (FEED) van het project uitgevoerd, wat resulteerde in de eerste haalbaarheidsstudie waarin de technische vereisten van het project werden vastgesteld. Ik was verantwoordelijk voor het stakeholdermanagement met de betrokken partners, voornamelijk Eneco, het Havenbedrijf Rotterdam, de gemeenschap van Rozenburg en de gemeente Rotterdam. Daarnaast heb ik de businesscase opgezet en gedurende het project verder ontwikkeld, vanaf slechts een idee tot aan de ondertekening van het contract op 24 oktober aan boord van de Thialf.
Ik wil iedereen die van binnen en buiten Heerema betrokken was mijn speciale dank betuigen. Mijn bijzondere dank gaat uit naar de Raad van Bestuur van Heerema, die deze ontwikkeling is blijven steunen, en naar die paar bijzondere mensen binnen de organisatie die dit werkelijkheid hebben gemaakt. Jullie weten wie ik bedoel. Bedankt dat jullie hebben volgehouden.
References
Sustainable Ships - Shore Power Insights
Heerema - Full Power - Zero Emissions
Eneco - Walstroom Rozenburg
How much power does a ship actually draw at berth? The same vessel can vary by 300%, sister ships doing exactly the same can differ by 30%, and Tankers of the same size can differ tenfold in installed capacity. This masterclass explains the methodology we use to estimate average shore power demand per ship category, using GT-based scaling functions and calibrated load factors built on 7,102 ships and 153 measured datasets.